آمریکا بیش از ۲۵ هزار مهاجر را به کشورهای ثالث اخراج کرده است

تاریخ انتشار خبر: ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶

بر اساس یک تحقیق بین‌المللی که روز ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، دولت آمریکا از ژانویه ۲۰۲۵ تا پایان اوت ۲۰۲۶ دست‌کم ۲۵ هزار و ۴۴۷ مهاجر را به کشورهایی منتقل کرده است که شهروند آن‌ها نبوده‌اند و در بسیاری از موارد، پیوند خانوادگی یا اقامتی با آن‌ها نداشته‌اند.

این تحقیق با عنوان «پروژه تبعید» (The Deportation Project) به سرپرستی سازمان Forbidden Stories و با مشارکت رسانه‌های بین‌المللی انجام شده است. بر اساس یافته‌های آن، دولت آمریکا برای اجرای این سیاست با ۳۵ کشور توافق‌هایی داشته و حدود ۴۱۰ میلیون دلار برای پشتیبانی از این برنامه در نظر گرفته است.

این آمار، برآورد تیم تحقیق بر پایه اسناد و داده‌های گردآوری‌شده است و نباید آن را آمار رسمی و جامع منتشرشده از سوی دولت آمریکا دانست.

اخراج مهاجران به کشورهای ثالث چگونه انجام می‌شود؟

در روند معمول اخراج، مهاجر به کشور مبدأ یا کشور تابعیت خود بازگردانده می‌شود. اما در سیاست اخراج به کشور ثالث، فرد به کشوری منتقل می‌شود که تابعیت آن را ندارد و ممکن است هیچ سابقه اقامت یا پیوند خانوادگی با آن نداشته باشد.

بر اساس گزارش «پروژه تبعید»، حدود ۲۰ هزار نفر از افراد شناسایی‌شده در این تحقیق به مکزیک منتقل شده‌اند و دیگر افراد به کشورهای مختلفی در مناطق آمریکای لاتین، آفریقا و اقیانوسیه فرستاده شده‌اند.

این تحقیق از انتقال مهاجران به مجموعاً ۲۸ کشور و توافق‌های انجام‌شده با ۳۵ کشور خبر می‌دهد. همچنین شرایط توافق‌ها یکسان نیست و برخی از آن‌ها شامل محدودیت‌هایی درباره ملیت افراد یا سابقه کیفری آن‌ها می‌شوند.

آمریکا چه میزان بودجه برای توافق‌های اخراج اختصاص داده است؟

بر اساس یافته‌های تحقیق، دولت آمریکا حدود ۴۱۰ میلیون دلار برای پشتیبانی از این برنامه در نظر گرفته است. از این رقم، حدود ۸۱ میلیون دلار برای دولت‌های طرف توافق و مبالغ دیگری برای همکاری با سازمان‌های بین‌المللی اختصاص یافته است.

در گزارش‌های منتشرشده از این تحقیق، حدود ۱۷۸ تا ۱۷۹ میلیون دلار به سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) و حدود ۱۲۳ تا ۱۲۴ میلیون دلار به کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) نسبت داده شده است.

این مبالغ به‌عنوان منابع اختصاص‌یافته یا تعهدشده در ارتباط با برنامه گزارش شده‌اند و لزوماً به معنای پرداخت کامل یا هزینه نهایی‌شده نیستند.

بخش مهمی از مذاکرات با کشورهای پذیرنده از طریق دفتری در وزارت خارجه آمریکا انجام شده که در گزارش‌ها با عنوان «دفتر بازگرداندن مهاجران» از آن یاد شده است.

کامرون، پالائو و اسواتینی؛ نمونه‌هایی از توافق‌های آمریکا

گزارش تحقیقی به توافق‌های جداگانه آمریکا با چند کشور اشاره می‌کند که جزئیات آن‌ها از نظر تعداد افراد پذیرفته‌شده و منابع مالی متفاوت است.

توافق آمریکا و کامرون

بر اساس گزارش، کامرون در دسامبر تفاهم‌نامه‌ای برای پذیرش مهاجران اخراج‌شده از آمریکا امضا کرد. حدود یک هفته بعد نیز دو کشور توافقی در زمینه کمک‌های بهداشتی به ارزش تقریبی ۴۰۰ میلیون دلار منعقد کردند.

نخستین پرواز حامل افراد اخراج‌شده، طبق گزارش، در ۱۴ ژانویه به کامرون رسید. با این حال، توافق کمک‌های بهداشتی باید از هزینه‌های مستقیم مربوط به پذیرش مهاجران تفکیک شود؛ گزارش آن را به‌عنوان توافقی جداگانه مطرح می‌کند.

توافق با پالائو

پالائو، کشور جزیره‌ای در اقیانوس آرام، بر اساس گزارش در ازای حدود ۷٫۵ میلیون دلار پذیرفت تا حداکثر ۷۵ نفر را از آمریکا بپذیرد. با این حال، تا زمان گردآوری داده‌های تحقیق، تنها سه نفر به این کشور منتقل شده بودند.

پذیرش مهاجران در اسواتینی

اسواتینی نیز طبق گزارش، ظرفیت پذیرش ۱۶۰ نفر را در چارچوب توافق با آمریکا پذیرفته بود؛ اما تا زمان گزارش، شمار افراد منتقل‌شده به این کشور ۳۲ نفر اعلام شده است.

انتقادهای حقوقی از اخراج مهاجران به کشورهای ثالث

یکی از محورهای اصلی انتقاد به این سیاست، نگرانی درباره روند قانونی اخراج و وضعیت افراد پس از انتقال به کشور مقصد است.

وکلای مهاجرت و مدافعان حقوق پناهجویان می‌گویند برخی از افراد بدون فرصت کافی برای اعتراض به مقصد اخراج، به کشورهایی منتقل شده‌اند که با آن‌ها پیوندی ندارند. در چنین شرایطی، دسترسی به وکیل، امکان پیگیری وضعیت اقامت و برخورداری از حمایت‌های قانونی می‌تواند با ابهام یا دشواری روبه‌رو شود.

همچنین در گزارش تحقیقی، ادعاهایی درباره استفاده آمریکا از محدودیت‌های ویزایی و ابزارهای دیپلماتیک برای ترغیب برخی کشورها به پذیرش مهاجران مطرح شده است. این موارد باید به‌عنوان یافته‌ها و ادعاهای مطرح‌شده در تحقیق گزارش شوند، نه نتیجه‌ای قطعی درباره تمام توافق‌ها.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نیز اعلام کرده است که طرف توافق‌های دوجانبه اخراج نیست و کمک‌های خود را در چارچوب مأموریتش، از جمله حمایت از نظام‌های پناهندگی و دسترسی افراد به فرایندهای حمایتی، هزینه می‌کند.

رأی دادگاه تجدیدنظر آمریکا درباره اخراج به کشورهای ثالث

در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، دادگاه تجدیدنظر حوزه اول آمریکا سیاست دولت در اخراج سریع مهاجران به کشورهای ثالث را به چالش کشید و بخش عمده‌ای از رأی دادگاه بدوی درباره نقض تشریفات قانونی را تأیید کرد.

این پرونده بر حق مهاجران برای دریافت اطلاع کافی درباره مقصد اخراج و برخورداری از فرصتی معنادار برای طرح نگرانی‌های ایمنی و حقوقی متمرکز بود.

با این حال، رأی دادگاه به معنای پایان قطعی تمام اخراج‌ها نیست. دولت آمریکا امکان پیگیری تجدیدنظر را دارد و مقام‌های وزارت امنیت داخلی اعلام کرده‌اند که از نظر آن‌ها سیاست همچنان در جریان است. بنابراین، وضعیت اجرایی این برنامه باید با توجه به تحولات قضایی بعدی دنبال شود.

اهمیت این خبر

گسترش اخراج مهاجران به کشورهای ثالث می‌تواند پیامدهای مهمی برای افرادی داشته باشد که با دستور اخراج مواجه‌اند، به‌ویژه کسانی که به دلایل قانونی یا نگرانی‌های امنیتی نمی‌توانند به کشور مبدأ بازگردند.

این سیاست همچنین نشان می‌دهد که اجرای قوانین مهاجرتی آمریکا تنها به بازگرداندن افراد به کشور تابعیتشان محدود نمانده و توافق‌های بین‌المللی برای انتقال مهاجران به کشورهای دیگر نیز به بخشی از روند اجرایی تبدیل شده است.

با این حال، این گزارش درباره افرادی است که در معرض بازداشت و اخراج قرار گرفته‌اند و به‌خودی‌خود به معنای تغییر شرایط همه متقاضیان قانونی ویزا یا دارندگان اقامت آمریکا نیست.

توصیه به مهاجران مقیم آمریکا

مهاجران و دارندگان اقامت آمریکا بهتر است وضعیت مدارک و پرونده مهاجرتی خود را به‌روز نگه دارند، اطلاعیه‌های رسمی را پیگیری کنند و مهلت‌های قانونی مربوط به پرونده خود را جدی بگیرند.

در صورت دریافت اخطار مهاجرتی، صدور دستور اخراج یا ابهام درباره وضعیت اقامت، مشورت با وکیل مهاجرت دارای مجوز در آمریکا می‌تواند به روشن‌شدن حقوق و گزینه‌های قانونی فرد کمک کند. توصیه‌های عمومی این خبر جایگزین مشاوره حقوقی متناسب با شرایط هر پرونده نیست.

جمع‌بندی

تحقیق بین‌المللی «پروژه تبعید» که در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، از انتقال دست‌کم ۲۵٬۴۴۷ نفر از آمریکا به کشورهای ثالث تا پایان اوت ۲۰۲۶ خبر می‌دهد. این برنامه بر پایه توافق‌هایی با ۳۵ کشور و با منابع مالی قابل‌توجه اجرا شده است.

در کنار ابعاد اجرایی و مالی، این سیاست با پرسش‌های حقوقی درباره اطلاع‌رسانی به افراد، فرصت اعتراض و تضمین امنیت آن‌ها در کشورهای مقصد روبه‌روست. رأی دادگاه تجدیدنظر آمریکا در ۱۸ سپتامبر نیز اهمیت تشریفات قانونی در این روند را برجسته کرده است؛ هرچند وضعیت نهایی اجرای سیاست به تحولات قضایی بعدی وابسته خواهد بود.

منابع

1. Forbidden Stories: The Deportation Project: Inside the Trump Administration’s Secret Deals to Expel People Worldwide
2. The Washington Post: How Trump Turned a Refugee Bureau Into a $410 Million Deportation Operation
3. The Guardian: What is Trump’s third-country deportation policy and whom does it target?
4. PBS FRONTLINE: The Deportation Project: Major Stories from Partners
5. Reuters: US appeals court rejects Trump policy allowing swift deportations to third countries