کنترل مرزی موقت در چند کشور شنگن؛ ایتالیا، اتریش، اسپانیا، آلمان و هلند در میان آنها
تاریخ انتشار خبر: ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶
چند کشور عضو منطقه شنگن در سپتامبر ۲۰۲۶ کنترلهای موقت مرزی در مرزهای داخلی این منطقه را برقرار یا تمدید کردهاند. در میان آنها، ایتالیا، اتریش، اسپانیا، آلمان و هلند قرار دارند؛ اقداماتی که عمدتاً با استناد به نگرانیهای امنیتی، مهاجرت غیرقانونی، فشار بر نظام پذیرش پناهجویان و خطر جابهجایی ثانویه مهاجران انجام شده است.
بر اساس فهرست رسمی کمیسیون اروپا، کنترلهای داخلی شنگن همچنان در چندین کشور برقرار است و دامنه، تاریخ پایان و دلایل اعلامشده برای هر کشور متفاوت است. مقررات شنگن اجازه میدهد کشورها در صورت وجود تهدید جدی علیه نظم عمومی یا امنیت داخلی، در شرایط مشخص و بهعنوان آخرین راهکار، کنترلهای موقت را در مرزهای داخلی خود بازگردانند.
کدام کشورهای شنگن در سپتامبر ۲۰۲۶ کنترل مرزی دارند؟
ایتالیا؛ کنترل مرز با اسپانیا تا اول اکتبر
ایتالیا از ۱۶ سپتامبر تا ۱ اکتبر ۲۰۲۶ کنترلهای موقت را در تمام مرزهای هوایی و دریایی داخلی خود با اسپانیا برقرار کرده است.
کمیسیون اروپا دلیل این اقدام را ادامه تهدیدهای مرتبط با نظم عمومی و امنیت داخلی و مدیریت جریانهای مهاجرتی عنوان کرده است. این تصمیم به تحولات اخیر در سئوتا و ورود گسترده غیرقانونی اتباع کشورهای ثالث به این منطقه اسپانیا مرتبط است و نگرانی درباره جابهجایی ثانویه این افراد در داخل منطقه شنگن نیز مطرح شده است.
ایتالیا همزمان یک کنترل مرزی جداگانه در مرز زمینی با اسلوونی دارد که طبق فهرست کمیسیون اروپا از ۱۹ ژوئن تا ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ برقرار است. این اقدام با موضوعاتی مانند مهاجرت غیرقانونی، فعالیت شبکههای قاچاق و خطر نفوذ تروریستی در جریانهای مهاجرتی مرتبط دانسته شده است.
اتریش؛ ادامه کنترلها تا مارس ۲۰۲۷
اتریش کنترلهای مرزی خود را از ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ تا ۱۵ مارس ۲۰۲۷ در مرزهای زمینی و رودخانهای با اسلواکی و مرزهای زمینی با جمهوری چک، مجارستان و اسلوونی ادامه میدهد.
در دلایل اعلامشده برای این اقدام، مهاجرت غیرقانونی و فشار مهاجرتی، فشار بر سیستم پذیرش پناهجویان و خدمات عمومی، وضعیت امنیتی منطقه خاورمیانه و جنگ روسیه علیه اوکراین و همچنین تحولات سئوتا ذکر شده است.
اسپانیا؛ کنترل مسافران ورودی از ایتالیا
اسپانیا نیز از ۸ تا ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ کنترلهای موقت را در مرزهای هوایی و دریایی داخلی خود با ایتالیا اعمال میکند.
دلیل اعلامشده برای این اقدام، تهدیدهای مرتبط با نظم عمومی، امنیت داخلی و مدیریت جریانهای مهاجرتی است؛ از جمله جابهجایی گسترده اتباع کشورهای ثالث در داخل منطقه شنگن و احتمال جابهجایی ثانویه مهاجران.
این کنترلها در ادامه اقدامات متقابل میان رم و مادرید پس از بحران مهاجرتی سئوتا برقرار شدهاند.
آلمان؛ کنترل در مرزهای زمینی با ۹ کشور
آلمان نیز از ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶ تا ۱۵ مارس ۲۰۲۷ کنترلهای مرزی خود را در مرزهای زمینی با کشورهای زیر ادامه میدهد:
- فرانسه
- لوکزامبورگ
- بلژیک
- هلند
- دانمارک
- اتریش
- سوئیس
- جمهوری چک
- لهستان
کمیسیون اروپا دلایل این اقدام را شامل سطح بالای مهاجرت غیرقانونی و قاچاق مهاجران، فشار بر نظام پذیرش پناهجویان و همچنین ملاحظات امنیتی ناشی از شرایط بینالمللی عنوان کرده است.
هلند؛ کنترل تا پایان سپتامبر
هلند نیز از ۹ ژوئن تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ کنترلهای موقت خود را در مرزهای زمینی با بلژیک و آلمان و همچنین در مرزهای هوایی داخلی شنگن برقرار کرده است.
در دلایل اعلامشده، تعداد بالای درخواستهای پناهندگی، مهاجرت غیرقانونی، قاچاق مهاجران و جابهجایی ثانویه افراد در منطقه شنگن ذکر شده است. کمیسیون اروپا همچنین به فشار واردشده بر ظرفیت نظام مهاجرت و پذیرش پناهجویان هلند اشاره کرده است.
آیا فقط پنج کشور شنگن کنترل مرزی دارند؟
خیر. ایتالیا، اتریش، اسپانیا، آلمان و هلند تنها بخشی از کشورهایی هستند که در این مقطع کنترلهای موقت داخلی شنگن را برقرار کردهاند.
در فهرست رسمی کمیسیون اروپا، کشورهایی مانند فرانسه، دانمارک، سوئد، نروژ و لهستان نیز برای دورههای مشخص در سپتامبر ۲۰۲۶ کنترلهای داخلی اعلام کردهاند. مدت، محدوده مرز و دلیل هر کنترل با کشور دیگر متفاوت است.
بنابراین بازگرداندن کنترل مرزی در این کشورها به معنی پایان شنگن یا بستهشدن مرزهای اروپا نیست؛ بلکه به معنی بازگرداندن موقت کنترل در برخی مرزهای داخلی در چارچوب مقررات شنگن است.
کنترل مرزی داخلی شنگن بر چه اساسی انجام میشود؟
اصل اساسی منطقه شنگن، حذف کنترلهای مرزی داخلی و فراهمکردن امکان رفتوآمد آزاد میان کشورهای عضو است. با این حال، قوانین شنگن در صورت وجود تهدید جدی برای نظم عمومی یا امنیت داخلی، امکان بازگرداندن موقت کنترلهای مرزی را بهعنوان یک اقدام استثنایی و آخرین راهکار فراهم میکند.
کشوری که چنین اقدامی را انجام میدهد باید آن را به نهادهای مربوط اتحادیه اروپا اطلاع دهد و کنترلها نیز باید با اصول ضرورت و تناسب سازگار باشند.
کمیسیون اروپا نیز در ارزیابیهای خود بر این نکته تأکید کرده که کشورهای عضو باید برای کاهش تدریجی و در نهایت رفع کنترلهای داخلی برنامهریزی کنند.
کنترل مرزی شنگن چقدر میتواند ادامه داشته باشد؟
مدت مجاز کنترلهای موقت به نوع تهدید و چارچوب حقوقی مورد استفاده بستگی دارد.
در شرایط تهدید غیرقابل پیشبینی، امکان اعمال فوری کنترلها برای دورههای کوتاه وجود دارد. در شرایط قابل پیشبینی نیز قوانین شنگن چارچوبهای مشخصی برای دوره اولیه و تمدیدهای بعدی تعیین کردهاند.
در برخی شرایط استثنایی، کنترلهای داخلی میتوانند پس از دوره معمول دو ساله نیز برای مدت محدود تمدید شوند و مجموع دوره در چارچوب مقررات خاص به حداکثر سه سال برسد. بنابراین این رقم یک سقف عمومی و خودکار برای تمام کنترلهای مرزی نیست و تمدید آن به شرایط و الزامات قانونی مربوط بستگی دارد.
کنترلهای مرزی چه تأثیری بر مسافران دارند؟
بازگشت کنترل مرزی به معنی ممنوعیت رفتوآمد میان کشورهای شنگن نیست. با این حال، مسافران ممکن است در مرزهای مشخصشده با بررسی مدارک هویتی یا کنترلهای پلیسی مواجه شوند.
به همین دلیل، افرادی که در داخل منطقه شنگن سفر میکنند، بهویژه مسافران کشورهای ثالث، بهتر است در طول سفر مدارک معتبر اقامت، گذرنامه و اسناد مرتبط با وضعیت مهاجرتی خود را همراه داشته باشند.
برای مسافران بین کشورهایی مانند ایتالیا و اسپانیا یا در مسیرهای زمینی آلمان، اتریش و هلند، امکان انجام کنترلهای موقت به این معنی است که زمان عبور از برخی مسیرها ممکن است مانند دوره عادی بدون کنترلهای داخلی شنگن نباشد.
اهمیت این خبر
ادامه کنترلهای داخلی در چند کشور شنگن نشان میدهد که امنیت مرزی، مهاجرت غیرقانونی، فشار بر سیستمهای پناهندگی و جابهجایی ثانویه مهاجران همچنان از موضوعات مهم سیاست مهاجرتی اروپا در سال ۲۰۲۶ هستند.
با این حال، این اقدامات بهخودیخود به معنای تغییر قوانین ویزای شنگن یا پایان آزادی رفتوآمد در کل منطقه نیستند. کنترلها در محدودههای مشخص و برای دورههای زمانی اعلامشده اعمال میشوند و کشورهای عضو همچنان باید ضرورت و تناسب آنها را توجیه کنند.
جمعبندی
در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، چند کشور منطقه شنگن کنترلهای موقت مرزی داخلی خود را برقرار یا تمدید کردهاند. ایتالیا کنترل مرزهای هوایی و دریایی با اسپانیا را تا اول اکتبر ادامه میدهد، اسپانیا کنترلهای خود با ایتالیا را تا ۲۲ سپتامبر برقرار کرده، هلند تا ۳۰ سپتامبر کنترلهایی در مرزهای خود با بلژیک و آلمان دارد و آلمان و اتریش نیز کنترلهای خود را تا مارس ۲۰۲۷ ادامه میدهند.
این کنترلها عمدتاً با نگرانیهای مرتبط با مهاجرت غیرقانونی، فشار بر نظام پناهندگی، قاچاق مهاجران، جابهجایی ثانویه و تهدیدهای امنیتی توجیه شدهاند. با وجود این، کنترل موقت مرزهای داخلی به معنی لغو شنگن یا بستهشدن عمومی مرزهای اروپا نیست و صرفاً در محدودههای مشخص و طبق چارچوب قانونی شنگن اعمال میشود.
منابع
- کمیسیون اروپا – فهرست رسمی کنترلهای موقت مرزهای داخلی شنگن
- کمیسیون اروپا – معرفی منطقه شنگن و مقررات کنترلهای داخلی
- کمیسیون اروپا – ارزیابی کنترلهای داخلی شنگن، ۲ ژوئن ۲۰۲۶
- Euronews – تمدید کنترلهای اسپانیا در مرز با ایتالیا
 (5).webp)
